Blog | Klinik Psikolog Fulya Toy

İlk Seans Nasıl Geçer? Psikologla İlk Görüşme Rehberi

Yazar: Klinik Psikolog Fulya ToyEditör: Damla ToyTarih: 20.05.2026
İlk Seans Nasıl Geçer? Psikologla İlk Görüşme Rehberi
İlk Seans Nasıl Geçer? Psikologla İlk Görüşme Rehberi
Psikoloji • Terapi Süreci • 11 dakika okuma • Nisan 2026

İlk Seans Nasıl Geçer? Psikologla İlk Görüşme Rehberi

Bir psikolog ya da psikoterapistle ilk görüşmeye gitmek hem umut verici hem de kaygı yaratan bir deneyim olabilir. Bu rehberde ilk seansın nasıl yapılandırıldığını, neler beklemeniz gerektiğini ve bu görüşmeden en iyi biçimde yararlanmak için neler yapabileceğinizi bilimsel bir perspektiften ele alacağız.

1. İlk Seans Nedir ve Amacı Nedir?

İlk seans, danışan ile terapist arasında gerçekleşen yapılandırılmış ilk görüşmedir (Sommers-Flanagan ve Sommers-Flanagan, 2017). Bu görüşme bir terapi seansından farklıdır; öncelikli amacı tedavi süreci başlamadan önce kapsamlı bir değerlendirme yapabilmektir (Shea, 2017).

İlk seansın temel işlevleri şu şekilde sıralanabilir: danışanın şikayetleri ve geçmişi hakkında bilgi toplamak, danışanın beklentilerini ve hedeflerini anlamak, terapötik ittifakın temelini atmak ve uygun bir terapi yaklaşımı belirlemek (Norcross ve Lambert, 2019).

Bilinmesi gereken: İlk seans bir sınav değildir. Doğru ya da yanlış cevap yoktur; terapist sizi değerlendirmek için değil, sizi anlamak için dinlemektedir (Rogers, 1951; Yalom, 2002).

2. İlk Seansa Nasıl Hazırlanılır?

İlk görüşmeye hazırlık hem kaygıyı azaltır hem de seansın verimliliğini artırır (Lambert, 2013). Aşağıdaki adımlar bu süreci kolaylaştırabilir:

  1. 1Başvurma nedeninizi netleştirin: Görüşmeye gitme kararınızı tetikleyen şeyi, ne zamandır sürdüğünü ve günlük yaşamınızı nasıl etkilediğini kısaca düşünün. Bunları kağıda not etmeniz faydalı olabilir.
  2. 2Geçmiş terapi deneyimlerini gözden geçirin: Daha önce terapi aldıysanız hangi yaklaşımların işe yaradığını, hangilerinin yaramadığını hatırlamak terapistin size uygun bir plan oluşturmasına yardımcı olur.
  3. 3İlaç ve tıbbi geçmiş bilgisi: Kullandığınız ilaçlar, psikiyatrik tanılar veya önemli tıbbi durumlar hakkında bilgi hazır bulundurun. Bu bilgiler tedavi planını doğrudan etkiler (Sommers-Flanagan ve Sommers-Flanagan, 2017).
  4. 4Beklentilerinizi sorgulayın: Terapiden ne beklediğinizi — semptom azaltımı, kendinizi anlamak, ilişki sorunları vb. — düşünmek görüşmeyi daha odaklı kılar (Constantino vd., 2011).
  5. 5Sorularınızı hazırlayın: Terapistin yaklaşımı, seans sıklığı, gizlilik ilkeleri veya ücret gibi konularda soru sormaktan çekinmeyin.

3. İlk Seansta Neler Olur?

İlk seansın yapısı psikologtan psikologa farklılık gösterse de çoğu görüşme benzer aşamaları izler (Shea, 2017):

Karşılama ve Tanışma

Görüşme terapistin kendini ve çalışma biçimini tanıtmasıyla başlar. Gizlilik ilkeleri, raporlama yükümlülükleri ve seansın sınırlılıkları bu aşamada açıklanır (Pope ve Vasquez, 2016). Türkiye'de Psikoloji Etik Yönetmeliği uyarınca terapistler, danışanı bilgilendirilmiş onam hakkında bilgilendirmekle yükümlüdür (Türk Psikologlar Derneği, 2004).

Başvurma Nedeni ve Şikayet

Psikolog genellikle "Sizi buraya getiren nedir?" ya da "Bugün ne için yardım almak istiyorsunuz?" gibi açık uçlu sorularla başlar (Sommers-Flanagan ve Sommers-Flanagan, 2017). Bu sorular danışanın kendi anlatısını özgürce ifade etmesine alan açar.

Psikososyal Geçmiş

Şimdiki şikayetin ardından psikolog aile geçmişi, çocukluk deneyimleri, eğitim ve iş yaşamı, ilişkiler ile önemli yaşam olayları hakkında bilgi toplar (Morrison, 2014). Bu bilgiler bütüncül bir anlayış geliştirmek için gereklidir.

Risk Değerlendirmesi

Psikologlar gerekli durumlarda intihar düşünceleri, kendine zarar verme ve şiddet riski hakkında değerlendirme yapar (Shea, 2017). Bu sorular, danışanın güvenliğini ön planda tutmak adına standart bir uygulama olup kişisel bir suçlama içermez.

Hedef Belirleme ve Sonlandırma

Görüşmenin sonuna psikolog elde ettiği bilgileri özetler, danışanın önceliklerini netleştirir ve olası bir terapi planı hakkında ön bir çerçeve sunar (Norcross ve Lambert, 2019).

4. Terapistle Uyum: Neden Önemlidir?

Terapötik ittifak, psikolog ile danışan arasındaki iş birliği, güven ve ilişki kalitesini ifade eder. Araştırmalar, terapötik ittifakın terapi sonuçlarının en güçlü yordayıcılarından biri olduğunu göstermektedir (Wampold ve Imel, 2015). Uygulanan teknikten bağımsız olarak, danışanın psikologu ile kurduğu ilişkinin kalitesi tedavi etkinliğini belirleyen kritik bir faktördür (Norcross ve Lambert, 2019).

Bir terapist size uymuyorsa: İlk seanstan sonra kendinizi duyulmamış, yargılanmış ya da rahatsız hissettiyseniz bunu normalleştirmek gerekmez. Başka bir terapistle görüşmek hem hakkınız hem de sağlıklı bir karardır (Wampold ve Imel, 2015).

İyi bir uyumu değerlendirirken şu soruları sorabilirsiniz:

  • Terapistin beni yargılamadan dinlediğini hissettim mi?
  • Söylediklerimi anladığını hissettim mi?
  • Çalışma biçimi ve hedeflerim konusunda fikir birliği oluştu mu?
  • Devam etmek istediğimi hissettim mi?

5. İlk Seans Hakkında Yaygın Yanlış İnanışlar

Efsane

"Her şeyi ilk seansta anlatmak zorundayım."

Gerçek

Psikoterapi bir süreçtir. İlk seansta paylaşamadıklarınızı zamanla, kendinizi hazır hissettiğinizde aktarabilirsiniz (Yalom, 2002).

Efsane

"Psikolog beni çözümleyip ne yapacağımı söyleyecek."

Gerçek

Psikolog direktif vermez; danışanın kendi anlayışını ve çözümlerini geliştirmesine rehberlik eder (Rogers, 1951).

Efsane

"Psikoterapi yalnızca çok ciddi sorunlar için gereklidir."

Gerçek

Psikoterapi, tanı konulmuş bozukluklar dışında kişisel gelişim, yaşam geçişleri ve öz farkındalık için de etkili bir araçtır (Norcross ve Lambert, 2019).

6. İlk Seansın Ardından

İlk görüşmenin ardından bir dizi duygusal ve bilişsel tepki yaşamak normaldir (Orlinsky vd., 2004). Bazı danışanlar hafiflik ve umut hissederken, bir kısmı görüşmenin yoğunluğundan kaynaklanan yorgunluk ya da duygusal açıklık yaşayabilir. Bu tepkilerin her ikisi de beklenen ve geçici süreçlerdir.

İlk seansın ardından yapılması önerilen bazı uygulamalar:

  • Görüşmeden ne hissettirdiğini ve hangi konuların öne çıktığını kısaca not etmek
  • Psikologla ilgili ilk izlenimlerinizi ve uyum hissinizi değerlendirmek
  • Bir sonraki seans için öncelikli konuları düşünmek
  • Devam etme kararınızı aceleci vermeden, birkaç seans deneyimledikten sonra vermek (Lambert, 2013)
Önemli: Terapi genellikle 6–12 seans sonrasında anlamlı değişimler üretmeye başlar. İlk seans yalnızca bir başlangıç noktasıdır; sonuçlara ilişkin kesin yargılara çok erken ulaşmamak önerilir (Lambert, 2013).
Kaynakça (APA 7. Baskı)
  1. Constantino, M. J., Arnkoff, D. B., Glass, C. R., Ametrano, R. M., & Smith, J. Z. (2011). Expectations. Journal of Clinical Psychology, 67(2), 184–192. https://doi.org/10.1002/jclp.20754
  2. Lambert, M. J. (Ed.). (2013). Bergin and Garfield's handbook of psychotherapy and behavior change (6. baskı). Wiley.
  3. Morrison, J. (2014). The first interview (4. baskı). Guilford Press.
  4. Norcross, J. C., ve Lambert, M. J. (Ed.). (2019). Psychotherapy relationships that work: Volume 1. Evidence-based therapist contributions (3. baskı). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/med-psych/9780190843960.001.0001
  5. Orlinsky, D. E., Rønnestad, M. H. ve Willutzki, U. (2004). Fifty years of psychotherapy process-outcome research: Continuity and change. İçinde M. J. Lambert (Ed.), Bergin and Garfield's handbook of psychotherapy and behavior change (5. baskı, s. 307–389). Wiley.
  6. Pope, K. S., & Vasquez, M. J. T. (2016). Ethics in psychotherapy and counseling: A practical guide (5. baskı). Wiley.
  7. Rogers, C. R. (1951). Client-centered therapy: Its current practice, implications, and theory. Houghton Mifflin.
  8. Shea, S. C. (2017). Psychiatric interviewing: The art of understanding (3. baskı). Elsevier.
  9. Sommers-Flanagan, J. ve Sommers-Flanagan, R. (2017). Clinical interviewing (6. baskı). Wiley.
  10. Türk Psikologlar Derneği. (2004). Türk psikologlar derneği etik yönetmeliği. https://www.psikolog.org.tr
  11. Wampold, B. E. ve Imel, Z. E. (2015). The great psychotherapy debate: The evidence for what makes psychotherapy work (2. baskı). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203582015
  12. Yalom, I. D. (2002). Varoluşçu psikoterapi (Z. İyidoğan Babayiğit, Çev.). Kabalcı Yayınları. (Orijinal baskı 1980)
← Kategori Listesine Dön